Γιατί οι μαθητές απαξιώνουν τη γνώση και το σχολείο: οι νέοι ταξικοί φραγμοί του σχολείου στον ολοκληρωτικό καπιταλισμό

Των 

Κώστα Παλούκη και Κώστα Φαγογένη

Εισαγωγή

Όλα τα ερευνητικά ερωτήματα δεν είναι παρά επεξεργασμένοι προβληματισμοί, προϊόντα της συμμετοχής του ερευνητή-υποκειμένου στα διάφορα επίπεδα της καθημερινής βιωμένης εμπειρίας. Η συμμετοχή ενός εκπαιδευτικού στα σχολεία της δεύτερης ευκαιρίας γεννάνε λοιπόν εκ των πραγμάτων ένα βασικό ερώτημα: «γιατί οι μαθητές δεν προχώρησαν, αλλά διέκοψαν τις βασικές σπουδές τους σε κάποια φάση της σχολικής τους εκπαίδευσης». Ο κινητήτριος προβληματισμός της παρούσας εργασίας προκύπτει από δύο απαντήσεις μαθητών, μία ενός μαθητή σχολείου δεύτερης ευκαιρίας της ηλικιακής κατηγορίας των 35 ετών (τον ονομάζουμε Α) στην Κέρκυρα και μια ενός μαθητή Α΄ Λυκείου (τον ονομάζουμε Β) στο Κερατσίνι Αττικής. Ο πρώτος στο ερώτημα αυτό για το δικό του παρελθόν απάντησε πως στην ηλικία των 13 ετών τα ατομικά του έσοδα από την εργασιακή του απασχόληση στην τουριστική οικονομία της Κέρκυρας ήταν εξαιρετικά μεγεθυμένα. Ως εκ τούτου όχι μόνο δεν τον ενδιέφερε η ολοκλήρωση των βασικών σπουδών, αλλά το σχολείο αποτελούσε εμπόδιο στην καθημερινή του εργασία. Ο δεύτερος, στο ίδιο ερώτημα για το μέλλον του καθώς ήταν εμφανής η απαξίωσή του για τη σχολική γνώση και τη σχολική εκπαιδευτική διαδικασία απάντησε πως του είναι αδιάφορο η ολοκλήρωση των λυκιακών σπουδών. Δεν ενδιαφέρεται για την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο καθώς «έχει έτοιμη δουλειά» το εργαστήριο ξυλουργικής του πατέρα του.
Από αυτές τις δύο απαντήσεις σε αυτό το αρχικό ερώτημα προκύπτει η εξής προβληματική: ποια είναι η κοινωνική, οικονομική και πολιτισμική διεργασία που απαξιώνει το σχολείο, την σχολική γνώση και ως εκ τούτου προκαλεί την αποχώρηση από την σχολική εκπαίδευση. Ποια ήταν η σχέση αυτή με την καπιταλιστική ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας κατά την προηγούμενη περίοδο, ποια θα είναι η σχέση αυτή με την σημερινή ύφεση της ελληνικής οικονομίας και την φτωχοποίηση του πληθυσμού; Πως οι νοοτροπίες αυτές επέδρασαν στο σχολικό σύστημα και το καθόρισαν για να καθορίσει και αυτό πάλι με τη σειρά του τις νοοτροπίες; Ποιός είναι γενικά ο ρόλος του ολοκληρωτικού καπιταλισμού; Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου