Η έκθεση του ΟΟΣΑ και η  “αποκλειστικότητα” της Αυγής

του Γιώργου Καλημερίδη

Η Αυγή με ουδέτερο τρόπο παρουσιάζει ότι δέσμευση της χώρας είναι η χρήση κουπονιών, η μετατόπιση δημόσιων κεφαλαίων για το σχολείο σε ιδιωτικούς φορείς. Σε τι διαφέρουν οι συγκεκριμένες προτάσεις για τις οποίες έχει δεσμευτεί η κυβέρνηση, από  αυτές του κ. Μητσοτάκη;

Η Αυγή με ουδέτερο τρόπο παρουσιάζει ότι δέσμευση της χώρας είναι η χρήση κουπονιών, η μετατόπιση δημόσιων κεφαλαίων για το σχολείο σε ιδιωτικούς φορείς. Σε τι διαφέρουν οι συγκεκριμένες προτάσεις για τις οποίες έχει δεσμευτεί η κυβέρνηση, από αυτές του κ. Μητσοτάκη;

Στο κυριακάτικο φύλλο της Αυγής στις 12/2 έχουμε δημοσιευμένη, κατά αποκλειστικότητα, μια πρόγευση του τι θα περιλαμβάνει η περιβόητη επαναεπικύρωση της έκθεσης του ΟΟΣΑ για το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Αν και η εφημερίδα δεν μας ενημερώνει για την πηγή της, ο αναγνώστης αποκτά ωστόσο μια ουσιαστική ενημέρωση για τις πολιτικές και εκπαιδευτικές κατευθύνσεις των προτάσεων ΟΟΣΑ για το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Θα ήταν ενδιαφέρον ασφαλώς να ενημερωθούν οι αναγνώστες της εφημερίδας για την ικανότητα του ιστορικού εντύπου της Αριστεράς να έχει μια τόσο διεισδυτική πρόσβαση στους μηχανισμούς ενός υπερεθνικού ιμπεριαλιστικού οργανισμού, όπως ο ΟΟΣΑ (1).

Πριν προχωρήσουμε, όμως, στο περιεχόμενο των προτάσεων ΟΟΣΑ, όπως παρουσιάζονται στο συγκεκριμένο δημοσίευμα, το πρώτο συμπέρασμα στο οποίο μπορεί, με ασφάλεια, κάποιος να καταλήξει είναι ότι στην πράξη η αναθεώρηση της έκθεσης ΟΟΣΑ για το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα είναι εδώ και καιρό ήδη ολοκληρωμένη και γνωστή στην κυβέρνηση. Αυτό που απαιτείται είναι πλέον το πολιτικό αμπαλάρισμα και περιτύλιγμα της πρότασης, προκειμένου να δει και επίσημα το φως της δημοσιότητας. Η έκθεση, όπως θα δείξουμε και παρακάτω, περιλαμβάνει όλες τις αντιδραστικές εκπαιδευτικές θέσεις του διεθνούς εκπαιδευτικού νεοφιλελευθερισμού και από πολλές απόψεις είναι πολύ πιο επιθετική και αντιεκπαιδευτική από αυτή του 2011, καθώς προχωρά στην πολύ πιο συγκεκριμένη εξειδίκευση των γενικών νεοφιλελεύθερων εκπαιδευτικών αρχών της προηγούμενης. Από αυτή την άποψη, το κύριο ζήτημα για την κυβέρνηση είναι το πώς θα δικαιολογήσει την έκθεση, παρά το πώς θα τοποθετηθεί πολιτικά απέναντι σε θέσεις που τις είναι ήδη εδώ και καιρό γνωστές.

Πιο συγκεκριμένα, η κυβέρνηση θα πρέπει να διευκρινίσει στον ελληνικό λαό και στην εκπαιδευτική κοινότητα γιατί δεσμεύτηκε στο Μνημόνιο 3 να ακολουθήσει τη γραμμή του ΟΟΣΑ για τα εκπαιδευτικά ζητήματα, όταν ο ΟΟΣΑ δεν ανήκει στο κουαρτέτο των “δανειστών” και το πολιτικό περιεχόμενο των εκπαιδευτικών θέσεων του είναι γνωστό παγκοσμίως. Ιδιαίτερα το Τμήμα Παιδείας του ΣΥΡΙΖΑ και οι εκπαιδευτικοί του, οι οποίοι ήταν επικριτές της έκθεσης του 2011, θα πρέπει να μας εξηγήσουν τι νεότερο περίμεναν από την επικαιροποίηση της αρχικής έκθεσης και αν πίστευαν πραγματικά ότι διαμέσου του ΟΟΣΑ θα ήταν εφικτό να διασφαλιστούν τα μορφωτικά δικαιώματα της κοινωνικής πλειοψηφίας. Σε κάθε περίπτωση την αποκλειστικότητα της αποκάλυψης αυτή τη φορά δεν την κάνει κάποιο άλλο έντυπο, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα της διάψευσης, αλλά η ίδια η εφημερίδα της κυβέρνησης. Αυτό μας κάνει να υποθέσουμε, βάσιμα, ότι τα χρονικά περιθώρια για τους κυβερνώντες έχουν στενέψει απελπιστικά. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Ο Νεοφιλελευθερισμός ως Κοινωνική Νεκροφιλία:  Ο  Έριχ Φρομ και  η Πολιτική της Απελπισίας στην Ελλάδα

Το πιο σημαντικό είναι ότι όσο περισσότερες ανθρώπινες ιδιότητες αποδίδονται στις αγορές, τόσο πιο αληθινά στερούνται οι άνθρωποι την ίδια τους την ανθρώπινη ουσία.

 Της Παναγιώτας Γούναρη*

Περίληψη

Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές που εφαρμόζονται στην Ελλάδα έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία απάνθρωπων συνθηκών διαβίωσης για το λαό. Η παρούσα εργασία αξιοποιεί το έργο του Erich Fromm για να συζητήσει τη συνεχιζόμενη οικονομική, πολιτική και ανθρωπιστική κρίση στην Ελλάδα χρησιμοποιώντας τις έννοιες «νεκροφιλία», «υπακοή/ ανυπακοή» και «ελπίδα». Ειδικότερα, το νεοφιλελεύθερο πείραμα που εφαρμόστηκε στην Ελλάδα αναλύεται ως μια μορφή «κοινωνικής νεκροφιλίας», δηλαδή εφαρμογής πολιτικών οι οποίες προωθούν το θάνατο, είτε φυσικό είτε συμβολικό, όπως αυτός εκδηλώνεται με την ανάδυση νέων μορφών φασισμού και  την αποσύνθεση του σώματος. Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο ελληνικός λαός έχει οριστεί ως «ανυπάκουος» που πρέπει να πειθαρχήσει. Ωστόσο, αυτή η εικόνα βασίζεται σε μια διαστρεβλωμένη έννοια της υπακοής και της ανυπακοής. Η ανυπακοή αναδιατυπώνεται με πολιτική αναφορά και συνδέεται με την έννοια της ανθρώπινης υποκειμενικότητας. Η απάθεια του ελληνικού λαού και η αδράνεια συζητούνται ευρύτερα μέσω του δυϊσμού υπακοή/ανυπακοή. Η εργασία ολοκληρώνεται με μια πραγμάτευση της έννοιας της ελπίδας του Fromm ως πολιτικού σχεδίου με συγκεκριμένο περιεχόμενο, το οποίο μπορεί να προσφέρει ένα ρεαλιστικό πλαίσιο για το στοχασμό νέων κατευθύνσεων.

Ρίχνω μια ματιά μέσα από στιγμιότυπα στις ειδήσεις: ζοφερά πρόσωπα, απελπισμένα μάτια, άγριο βλέμμα, απογοήτευση και πάνω από όλα, φόβος. Η πόλη της Αθήνας μετατρέπεται σιγά-σιγά σε ένα κοιμητήριο για τους ζωντανούς. Η μεταμόρφωση της πόλης, ως φυσικού και συμβολικού χώρου, προκαλεί σοκ: από δημόσιος χώρος και τόπος κατοικίας, τώρα κατακερματίζεται σε εγκαταλελειμμένα μαγαζιά «προς ενοικίαση», σπασμένες προσόψεις και εγκατάλειψη, καλά κλειδωμένα παράθυρα διαμερισμάτων και μπαλκονόπορτες ασφαλισμένες με σιδερένια κάγκελα για «περισσότερη ασφάλεια», κρεβάτια από χαρτόνι και υπάρχοντα αστέγων: μια παλιά βρώμικη κουβέρτα, υπερμεγέθη πολυφορεμένα παπούτσια, πλαστικά λουλούδια, άδεια μπουκάλια νερού, μπαγιάτικο ψωμί. Διαφορετικά μέρη της πόλης απεικονίζουν με προφανή τρόπο έναν κοινωνικό ιστό σε αποσύνθεση, καθώς όλο και περισσότεροι Έλληνες εντάσσονται στις τάξεις εκείνων που ο Zygmunt Bauman (2004, σ.4) έχει αποκαλέσει «ανθρώπινα απόβλητα»: άνεργοι, φτωχοί εργαζόμενοι, μετανάστες, όλοι οι απόκληροι, θύματα της «οικονομικής προόδου», λεία των αχαλίνωτων νεοφιλελεύθερων πολιτικών, «απώλειες», αληθινά θύματα αυτού που ο Έλληνας Πρωθυπουργός πρόσφατα αποκάλεσε μια «ιστορία επιτυχίας» (success story) στην πορεία για  τις  ιδιωτικοποιήσεις και την πώληση σε τιμή ευκαιρίας των ελληνικών εθνικών περιουσιακών στοιχείων και της εθνικής κυριαρχίας.
Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Ο μακαρθισμός στο ελληνικό πανεπιστήμιο: Το σχέδιο αυταρχισμού και επανελλήνισης εν δράσει

ekpaidefsi

Στην πραγματικότητα βέβαια οι παρατάξεις που κυριαρχούν και συγκροτούν τα πελατειακά δίκτυα δεν είναι οι αριστερές, αλλά κυρίως η ΔΑΠ και η ΠΑΣΠ και κυρίως με το δυναμικό εκείνο των μελών ΔΕΠ που είναι αντίθετο υποτίθεται στο “πελατειακό πανεπιστήμιο”, π.χ. υπόθεση μεταπτυχιακών στο Πολιτικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Κρήτης

Του Κώστα Παλούκη
Η πλειονότητα του ελληνικού πληθυσμού καθορίζει την συνείδησή της για το ελληνικό πανεπιστήμιο από τον κυρίαρχο λόγο κεντροαριστερών, κεντροδεξιών και ακροδεξιών νεοφιλελεύθερων δημοσιολόγων της πολιτικής και της δημοσιογραφίας. Οι διαφορές μεταξύ τους είναι ελάχιστες καθώς συγκλίνουν σε κάποιους κοινούς παρανομαστές ωστόσο είναι ουσιώδεις και σημαντικές.

Ο κεντροαριστερός και κεντροδεξιός λόγος: η κακή δημοκρατία των κομμάτων
Ας αναγνώσουμε όμως μερικά από τα λόγια και τις φράσεις που συχνά συναντούμε στον αστικό τύπο. Γράφει ένας υποτιθέμενος απολιτικ ανεξάρτητος φοιτητής στο protagon: “Στο σκάρτο μέρος του ελληνικού πανεπιστημίου, μεγάλο χώρο καταλαμβάνει και η διασύνδεση με πολιτικά κόμματα. Οι κομματικές παρατάξεις που δρουν και αντιδρούν μέσα στο πανεπιστήμιο, οι οποίες, παρεμπιπτόντως, στην πλειοψηφία τους προωθούν κατευθυνόμενες οπισθοδρομικές ιδέες, αμαυρώνουν το πανεπιστήμιο «πολιτευόμενες» με πολωτικές μεθόδους και τακτικές κομματικής προώθησης άλλων εποχών.” Η Καθημερινή το συγκεκριμενοποιεί: “Ο μεγάλος εχθρός της χώρας είναι ο λαϊκισμός, που άρχισε να “επιβάλλεται” από τη δεκαετία του ’80. Το ίδιο συνέβη και στα πανεπιστήμια με τον νόμο του 1982 που έφερε τον κομματισμό στα πανεπιστήμια”.

Στην πράξη τι σημαίνει ελληνικό πανεπιστήμιο παρουσιάζει το protagon μέσα από τα μάτια μιας πρωτοετούς: “Έτσι κι η Αλεξάνδρα, μόλις πέρασε την πόρτα της σχολής, έπαθε «πολιτισμικό» σοκ! Έτυχε να μεγαλώσει και σε σπίτι με πιάνο, γαλλικά και αισθητική… Έμεινε με το στόμα ανοιχτό, όταν αντίκρισε το μωσαϊκό από αφίσες, που κρέμονταν από την οροφή. Τρόμαξε, όταν έπεσαν πάνω της τρεις διαφορετικοί «πάλιουρες» των παρατάξεων για «βοήθεια», έπαθε ψυχρολουσία, όταν την υποδέχθηκε βαριεστημένα η υπάλληλος της γραμματείας. Έσφιξε το μπράτσο της μαμάς και αναφώνησε: «Αυτό είναι το πανεπιστήμιο, μαμά;»”. Και βέβαια δίνει το ίδιο την απάντηση στην μικρή Αλεξάνδρα: Αυτά, λοιπόν, είναι τα πανεπιστήμια, Αλεξάνδρα. Ιδρύματα που διοικούνται από ανεύθυνη κεντρική διοίκηση και λιπόψυχους προέδρους. Διαλυμένα τμήματα, βουτηγμένα στη βρωμιά, στην εγκληματική οικονομική διαχείριση και στην έλλειψη στοιχειώδους αξιοπρέπειας. Καθηγητές που ανέχονται να περιφέρονται σ΄ έναν χώρο που θυμίζει, στην καλύτερη, καλοκαιρινή συναυλία στο Woodstock ή γύφτικο παζάρι χαλιών. Φοιτητές που καπνίζουν ακόμα σε αίθουσες, μεταμφιεσμένοι σε «εξεγερμένους μαχητές».” Το εντυπωσιακό εδώ είναι πως στην πραγματικότητα στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς που υποτίθεται ότι λαμβάνουν χώρα τα γεγονότα, η ΔΑΠ είναι εκείνη που πράγματι με τις τεράστιες αφίσες, το τεράστιο δυναμικό που προσφέρει διάφορες υπηρεσίες έως και πάρτυ είναι που δημιουργεί αυτό το ασφυκτικό κλίμα. Πρόκειται λοιπόν για σαφή διαστροφή της πραγματικότητας. Αλλά όχι μόνο το αποκρύβει αυτό το γεγονός, αλλά το επενδύει με ένα στερεοτυπικό φαντασιακό που έρχεται από το πουθενά. Γιατί τελικά η ΔΑΠ είναι η παράταξη αυτή που πρώτη υπερασπίζεται τη μεταρύθμιση. Θα φάνταζε λοιπόν αντιφατικό να συνδεθεί το κακό πανεπιστήμιο με τους καλούς ΔΑΠίτες. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Κράτος, αγορά και εκπαίδευση. Η νεοφιλελεύθερη καπιταλιστική αναδιάρθρωση του σχολείου: Βρετανία, Φινλανδία, Σουηδία

Γιώργος Καλημερίδης

1. Εισαγωγή

Η αλλαγή του τρόπου ελέγχου και ρύθμισης των εκπαιδευτικών συστημάτων αποτέλεσε το βασικό και αναπόσπαστο χαρακτηριστικό όλων των νεοφιλελεύθερων και νεοσυντηρητικών εκπαιδευτικών πολιτικών τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, σε μια σειρά από αναπτυγμένες καπιταλιστικά χώρες. Οι έννοιες της αποκέντρωσης, των σχολικών αγορών και της αξιολόγησης διαμόρφωσαν σταδιακά τόσο το βασικό μεταρρυθμιστικό λεξιλόγιο των κυρίαρχων πολιτικών και εκπαιδευτικών ομάδων, σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, όσο και το κυρίαρχο εννοιολογικό πλαίσιο της ίδιας της εκπαιδευτικής αντιπαράθεσης. Στο επίκεντρο της νέας διοικητικής δομής βρίσκεται η προσπάθεια επιβολής στο εκπαιδευτικό πεδίο των αρχών του ιδιωτικοοικονομικού μάνατζμεντ, με σκοπό την εφαρμογή πολιτικών μείωσης του κόστους της εκπαίδευσης και ενίσχυσης της ικανότητας του αστικού κράτους να ελέγχει το αποτέλεσμα της.

Το παρόν άρθρο, πέραν της Εισαγωγής, χωρίζεται σε δύο μέρη. Αρχικά (ενότητα 2) περιγράφουμε σε ένα γενικό θεωρητικό επίπεδο το νέο μοντέλο διοίκησης του εκπαιδευτικού συστήματος σε σχέση με την προώθηση των αρχών του νέου δημόσιου μάνατζμεντ στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Σε αντίθεση με τις θεωρίες της διακυβέρνησης (governance), εκτιμούμε πως η νέα εκπαιδευτική δομή δεν είναι δηλωτική της αποδυνάμωσης του έθνους-κράτους και της ικανότητας του να διαπιστώνει το βαθμό εφαρμογής μιας ορισμένης εκπαιδευτικής πολιτικής, ιδιαίτερα στο πεδίο του αναλυτικού προγράμματος και των κανόνων της σχολικής και διδακτικής πράξης.2 Αντίστοιχα, οι προφανείς τάσεις σύγκλισης των εκπαιδευτικών συστημάτων γύρω από ένα σύνολο κοινών εκπαιδευτικών προτάσεων δεν οδηγούν απαραίτητα στην εξάλειψη των εθνικών ιδιαιτεροτήτων κάθε διακριτού εθνικού εκπαιδευτικού συστήματος. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου